niedziela, 17 maja 2026

Niedaleko Krakowa - z cyklu "Polska Nieznana"

                                                   "Czarne marmury" w Dębniku


Leżąca nieopodal Krzeszowic wieś Dębnik zasłynęła jedynymi w Polsce kopalniami ciemnego wapienia, powszechnie zwanego czarnym marmurem. Pierwsze wzmianki o jego wydobyciu pochodzą z końca XIV wieku. Czarna lub ciemnoszara skała z delikatną siatką żyłek jasnego kalcytu stała się jednym z najcenniejszych materiałów dekoracyjnych w renesansowym i barokowym budownictwie. Dębnickim "marmurem" wykładano ściany wewnętrzne, posadzki, kolumny, portale, odrzwia i ołtarze. Wykonywano z niego także rzeźby oraz finezyjne dzieła sztuki. Najwięcej tego "czarnego marmuru" można zobaczyć w Małopolsce. A w Krakowie jest nim wyłożona kaplica Wazów na wzgórzu wawelskim oraz Kaplica Zygmuntowska. Kamieniołom w Debniku nadal jest czynny. Nazwano go Marmurowymi Wzgórzami.

                         Atrakcja dla małych i dużych chłopców

W Alwernii znajduje się Małopolskie Muzeum Pożarnictwa. Najcenniejszą częścią zbiorów jest kolekcja dawnych pojazdów strażackich. Można tu zobaczyć austriackie i pruskie wozy konne z sikawkami z początku XX wieku, angielskie motopompy oraz samochody strażackie z lat 40 i 50 ubiegłego wieku. W muzeum zebrano także sztandary z przełomu wieków, różnego typu gaśnice, toporki, hełmy, instrumenty muzyczne oraz wiele przedmiotów związanych z pożarnictwem. Sa tu również kroniki, instrukcje, regulaminy, czasopisma, podręczniki dla strażaków, a także zbiory filumenistyczne i filatelistyczne poświęcone straży pożarnej. Podobno wszyscy mali, duzi i starsi chłopcy wychodzą z muzeum zachwyceni.

                                  Mały Wawel

Jak głosi legenda kamień węgielny pod budowę zamku w Niepołomicach król Kazimierz Wielki przywiózł z miejsca mocy - czakramu na Wawelu. Radiesteci stwierdzają istotnie tajemnicze promieniowanie na niepołomickim zamku, być może więc w legendzie tkwi ziarno prawdy. Zamek w Niepołomicach miał charakter obronny. Do czasów potopu szwedzkiego, który przyniósł kres jego świetności był siedzibą królów podczas polowań w Puszczy Niepołomickiej, odbywały się tu sądy, zwoływano też zjazdy koronne. Do końca XVII wieku zamek przechodził różne koleje losu: był magazynem żywności, pod austriackim zaborem koszarami dla wojska, potem pełnił funkcję mieszkaniowe, magazynowe, popadał w ruinę. W 1991 r właścicielem zamku stała się gmina Niepołomice. Podjęto wówczas pracę zmierzjące do restauracji obiektu. Obecnie zamek udostępniony dla turystów mieści m.in. ciekawe Muzeum Przyrodnicze ze zbiorem fotografii Włodzimierza Puchalskiego oraz myśliwskimi trofeami. W zamku mieści się też elegancki hotel, organizowane są uroczyste imprezy takie jak wesela czy studniówki.

Byłam kiedyś w tym zamku zwanym Małym Wawelem.... ale było to bardzo dawno temu...I był wtedy ruiną...

1 komentarz:

  1. Stosunkowo niedaleko mnie Stokrotko. Ale o tym promieniowaniu na zamku w Niepołomicach czytam pierwszy raz. Pozdrawiam .

    OdpowiedzUsuń

Niedaleko Krakowa - z cyklu "Polska Nieznana"

                                                    "Czarne marmury" w Dębniku Leżąca nieopodal Krzeszowic wieś Dębnik zasłynęła j...