czwartek, 14 maja 2026

Niedaleko Warszawy - z cyklu "Polska Nieznana"

                                  Muzeum Papiernictwa w Konstancinie-Jeziornie

W XVIII wieku Jeziorna była niewielką wsią z dwoma młynami wodnymi. Jeden z nich, po przystosowaniu w 1775 r do produkcji masy papierniczej stał się zaczątkiem papierni. Wytwarzano tutaj papier czerpany na potrzeby dworu królewskiego, wydrukowano na nim m.in pierwsze egzemplarze Konstytucji 3 Maja. Papiernia wykupiona przez Bank Polski stała się nowoczesnym zakładem. Powstawał tu papier najwyższej jakości, uzywany m.in. do druku papierów wartościowych. W 1887 r zakład kupiło Akcyjne Towarzystwo Mirkowskiej Fabryki Papieru, łącząc w ten sposób dwie najlepsze papiernie w Królestwie Polskim. Następnie przeniesiono tu z Mirkowa większość maszyn i fachowców. Tak powstała duża fabryka, która po 1945 roku zatrudniała 3 tysiące pracowników. Niestety po zmianie ustroju fabrykę kupił fiński koncern Metsa Tissue i zaczął w niej produkować głównie papier toaletowy. Na szczęście w fabryce nadal działa Muzeum Papiernictwa organizując pokazy czerpania papieru z prelekcją o dziejach papiernictwa i historii zakładu.

                              Willa "Foksal" w Grodzisku Mazowieckim

14 czerwca 1845 r drogą żelazną warszawsko-wiedeńską ruszył pierwszy pociąg. Ten pierwszy w Królestwie Kongresowym kurs koleją odbył się na trasie Warszawa- Grodzisk Mazowiecki. Pasażerowie wysiadający na stacji końcowej mieli już wtedy do dyspozycji świetnie wyposażony dworzec. Na stacji w Grodzisku można było bezpiecznie poczekać na pociąg, zjeść smaczny obiad i nawet potańczyć. Architekt Teofil Szyller nadał budynkowi kształt nieco przypominający dawną lokomotywę. Nad wydłuzonym korpusem wznosi się smukły cylinder wieży udający parowozowy komin. Obecnie obiekt nazywany willą "Foksal" nie służy już PKP.

                                       Muzeum Dulag 121 w Pruszkowie  

Napis wielkimi literami "Tędy przeszła Warszawa" widać wyraźnie z okien pociągu zbliżającego się do stacji w Pruszkowie. Umieszczono go na ogrodzeniu otaczającym zabudowania dawnych Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego. Od 6 sierpnia do 10 październka 1944 roku na terenie tych zakładów działał obóz przejściowy dla ludności cywilnej wysiedlonej z Warszawy po upadku Powstania Warszawskiego. Według szacunków przeszło przez ten obóz ok. 650 tysięcy osób. Hale zakładu były niemymi świadkami rozpaczy wygnańcow, ale też wielu radosnych powitań ocalonych cudem z pożogi krewnych i znajomych. Z obozu w Pruszkowie warszawiacy byli kierowani głównie na roboty do Rzeszy, jednak 50 tysięcy ludzi, w tym także powstańców Niemcy wywieźli stąd do obozów koncentracyjnych.

Na terenie dawnych zakładów postawiono pomniki poświęcone bohaterom Powstania Warszawskiego i ofiarom Durchgangslager 121.

Od 2010 roku w kompleksie byłych Warsztatów Kolejowych działa Muzeum Dulag 121.

Tak się składa, że znam wszystkie te miejsca.

A Wy? Pewnie znacie inne miejsca, też bardzo ciekawe i historyczne.


2 komentarze:

  1. Mam nadzieję Stokrotko, że będzie mi dane zobaczyć te miejsca. Pozdrawiam, dziś z rana pół godziny na zakupach i spacerze, byłem w Stokrotce też ...mam ją za blokiem ;-) .

    OdpowiedzUsuń
  2. Niesamowita jesteś!!!
    Jak tam zdróweńko?
    Marek z dziewczynami

    OdpowiedzUsuń

Niedaleko Warszawy - z cyklu "Polska Nieznana"

                                  Muzeum Papiernictwa w Konstancinie-Jeziornie W XVIII wieku Jeziorna była niewielką wsią z dwoma młynami wo...