piątek, 12 czerwca 2026

Kraina Szczęśliwości


XVIII-wieczni podróżnicy uważali Arkadię koło Nieborowa za jeden z najpiękniejszych ogrodów w Europie. Opisywali go z niekłamanym zachwytem jako "czarodziejskie dzieło" i "baśń w ogrodzie".

Założyła go w 1877 roku Helena Radziwiłłowa, właścicielka pobliskiego Nieborowa, konkurująca na polu smaku artystycznego z twórczynią  rezydencji w Puławach - Izabelą Czartoryską.

Arkadia - mityczna kraina szczęśliwości i sielskiej prostoty - przybrała tutaj formę fantazyjnego ogrodu z malowniczymi skupiskami drzew, rozległymi łąkami i stawem i wyspami: Uczuć. Topolową i Ofiar. Zgodnie z modą z przełomu XVIII i XIX wieku ten starannie ukształtowany krajobraz urozmaicały budowle nawiązujące do sztuki antycznej i gotyckiej. Większość z tych budowli miała wygląd ruin.

Do najciekawszych należą: Świątynie Diany z plafonem Jutrzenka pędzla Jana Piotra Norblina, oraz "starożytne ruiny" - Łuk Grecki i Akwedukt. Napis na tympanonie Świątyni Diany to cytat z sonetu Petrarki _ "Tutaj odnalazłem spokój po każdej mojej walce".

Na sztucznym wzgórzu z Jaskinią Sybilli wznosi się ceglany Domek Gotycki, zwany też przybytkiem nieszczęścia i melancholii. Stanowi on interesujący przykład architektury preromantycznej.

W ściany niektórych pawilonów księżna Radziwiłłowa poleciła wmurować blisko 200 fragmentów oryginalnych nagrobków z różnych epok - od starożytności po wiek XVIII. Są wśród nich cenne rzeżby  renesansowe pochodzące między innymi z przebudowywanej w tamtym czasie kolegiaty w Łowiczu.

Romantyczno -sentymentalny park krajobrazowy w Arkadii jest jedynym w Polsce zabytkiem sztuki ogrodowej w całkowicie zachowanej, oryginalnej kompozycji z XVIII wieku. Należy do Muzeum Narodowego w Warszawie, które za jego restaurację otrzymało Europejską Nagrodę za Ochronę Zabytków.

Na mnie największe wrażenie zrobił Akwedukt.

Przewodnik po Krainie Szczęśliwości opowiadał nam m.in. że wiele lat po jej powstaniu - Zygmunt - wnuk Heleny Radziwiłł zlecił rozbiórkę kilku z tych budowli, bo potrzebne mu były cegły na sprzedaż. Z czego wniosek, że dzieci i wnuki nie zawsze cenią i chronią spuściznę po swoich przodkach.

PS. Był to urywek z mojej książki "Mój kraj nad Wisłą"

Wydaje mi się, że Arkadię koło Nieborowa zna wiele osób.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Kraina Szczęśliwości

XVIII-wieczni podróżnicy uważali Arkadię koło Nieborowa za jeden z najpiękniejszych ogrodów w Europie. Opisywali go z niekłamanym zachwytem ...